Petrol fiyatları yükseldi; İran savaşı enerji arzını (piyasaya sunulan miktar) bozarken Brent (Kuzey Denizi referans ham petrolü) yukarı gitti. Petrol ve doğal gaz piyasaları, daha geniş piyasa koşullarının göstergesi olarak kullanılıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel doğal gaz piyasasının (boru gazı ve sıvılaştırılmış doğal gaz/LNG dahil) en az iki yıl daha sıkı (arzın talebi karşılamakta zorlandığı) kalmasının beklendiğini söylüyor. Savaş, beklenen LNG kapasite artışını (doğal gazın -162°C’de sıvılaştırılıp gemilerle taşınmasına yönelik yeni tesis ve hatları) da geciktiriyor.
Arz Kesintileri ve Piyasa Etkisi
Çatışma, küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte birini devre dışı bıraktı. Katar’daki tesislerdeki hasar, sıvılaştırma kapasitesini (gazı LNG’ye çevirme gücünü) düşürdü; onarımlar yıllar sürebilir. Bu durum, ABD öncülüğündeki yeni arz artışını geciktiriyor.
IEA, 2026-2030 arasında toplam yaklaşık 120 milyar metreküp (bcm; doğal gaz hacim ölçüsü) kümülatif açık oluşacağını tahmin ediyor. Bu, söz konusu dönemde sıkı koşulların sürebileceğine işaret ediyor.
Başlıca ithalatçı bölgelerde doğal gaz talebi zayıfladı; özellikle Asya’da. Daha yüksek fiyatlar ve politika adımları, yakıt ikamesini (ör. gaz yerine kömür/akaryakıt kullanımı) ve daha düşük tüketimi destekliyor.
Odak noktası hâlâ petrol. Süregelen çatışma fiyatları yüksek tutuyor. Brent ham petrol varil başına 115 doların üzerinde güçlü kalıyor; bu seviyeyi 2022’deki şoklardan bu yana kalıcı biçimde görmemiştik. Daha fazla yükselişten yararlanırken riski sınırlamak için uzun vadeli alım opsiyonları (call; belirli bir tarihe kadar belirli fiyattan alma hakkı) alınmasını cazip görüyoruz.
Opsiyon Oynaklığı ve İşlem Pozisyonlanması
Doğal gaz tarafı daha da kritik; özellikle Katar LNG tesislerindeki hasar nedeniyle. Avrupa TTF (Title Transfer Facility; Avrupa’nın ana doğal gaz fiyat referansı) fiyatları 35 $/MMBtu’nun (milyon İngiliz ısı birimi başına dolar; gazda yaygın fiyat birimi) üzerinde seyrederken, ABD Henry Hub (ABD doğal gaz fiyat referansı) ile fark çok geniş. Bu, çatışma dışı kaynak arayışını yansıtıyor. Yeni ABD ihracat terminallerinden beklenen rahatlama daha ileri tarihe ötelenmiş durumda; bu da piyasayı en az 2028’e kadar sıkılaştırıyor.
Enerji piyasalarında artan oynaklık (volatilite; fiyatların hızlı ve sert dalgalanması), opsiyonu doğrudan almayı pahalı hâle getiriyor. Bundan faydalanan stratejiler değerlendirilebilir: belirgin fiyat düşüşlerinde nakit teminatlı satım opsiyonu satmak (cash-secured put; opsiyon kullanılırsa varlığı alacak nakdi ayırarak prim geliri elde etmek) veya yükseliş yönlü pozisyon için giriş maliyetini azaltan dikey spread kullanmak (vertical spread; aynı vadede farklı kullanım fiyatlı opsiyonları birlikte alıp satma). En yakın vade kontratlarda zımni oynaklık (implied volatility; opsiyon fiyatının ima ettiği beklenen dalgalanma) düzenli olarak %40’ın üzerinde; bu da prim toplamak (premium; opsiyon primi geliri) için alan yaratıyor.
Talep tarafı da izlenmeli; yüksek fiyatlar Asya’da tüketimi etkilemeye başladı. Önemli gelişmekte olan piyasalardan gelen son Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI; şirketlerin üretim ve sipariş eğilimini ölçen, ekonomik aktiviteyi önceden gösteren anket) verileri, imalatta hafif bir zayıflama gösterdi; bu da enerji talebi için öncü sinyal. Bu durum fiyatlara tavan oluşturabilir; net bir zarar-kes (stop-loss; fiyat tersine dönerse zararı sınırlamak için otomatik çıkış seviyesi) olmadan doğrudan uzun vadeli işlem (futures; belirli tarihte önceden belirlenen fiyattan alım-satım sözleşmesi) pozisyonu taşımak riskli olabilir.
