İsrail’in N12 News kanalındaki haberlere göre İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran’ın müzakere (pazarlık) ekibinden istifa etti. Manşet, Perşembe günü ABD seansında riskten kaçışı (yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasını) tetikleyerek ham petrol fiyatlarını sert biçimde yükseltti ve ABD Doları’nı destekledi.
Haber, ABD ile İran arasında anlaşma ihtimalinin azaldığına işaret etti. Ancak daha sonra bazı İranlı gazeteciler iddiayı yalanladı. X’te Mohammad Ghaderi, haberin doğru olmadığını söyledi.
Orta Doğu’da artan gerilim
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social’da “Benim dünyadaki tüm zamanım var ama İran’ın yok — Saat işliyor!” diye yazdı. Daha önce de “İran liderinin kim olduğunu anlamakta çok zorlanıyor!” demişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise İran’da “sertlik yanlısı” ya da “ılımlı” ayrımı olmadığını söyleyerek Dini Lider etrafındaki birliğe vurgu yaptı. Şöyle dedi: “Tek Tanrı, tek millet, tek lider, tek yol; İran’ın zaferi hayattan daha kıymetli.”
Piyasalarda belirsizlik, döviz piyasasında (farklı para birimlerinin alınıp satıldığı piyasa) ABD Doları’nı güçlü tuttu. ABD tipi ham petrol (West Texas Intermediate/WTI) gün içi kazançlarını koruyarak 94 dolar civarında işlem gördü.
Piyasada belirsizliğin arttığı, 2025’teki gelişmeleri hatırlatan bir tablo oluşuyor. Geçen yıl İranlı bir müzakereciyle ilgili, kısa sürede yalanlanan tek bir manşet WTI ham petrolünü varil başına 94 dolara taşımıştı. Bu sıçrama, enerji piyasalarının ABD-İran gerilimi sinyaline ne kadar hassas olduğunu gösterdi.
Benzer söylemler şimdi Viyana’da planlanan görüşmeler öncesinde yeniden gündeme gelirken, yatırımcıların oynaklığın artmasını beklemesi gerekiyor. Piyasa zaten gergin; WTI şu anda varil başına 88 dolar civarında. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA—ABD’nin resmi enerji veri kurumu) verileri, geçen hafta ham petrol stoklarında 3,1 milyon varillik beklenmedik bir düşüş (stokların azalması) yaşandığını gösterdi; bu da olası arz kesintilerine karşı tamponu zayıflatıyor.
Portföy koruma stratejileri
Bu nedenle, ham petrol vadeli işlemleri (gelecekte teslim edilmek üzere bugünden fiyatı belirlenen sözleşmeler) üzerine kısa vadeli alım opsiyonu (call: belirli fiyattan alma hakkı) almak, olası fiyat sıçramasından sınırlı riskle yararlanma imkânı sunar. Bu yöntem, manşetler olumsuzlaşırsa yükselişten faydalanmayı sağlar ve sınırsız zarara maruz bırakmaz. Haziran vadeli 95 dolar kullanım fiyatlı WTI alım opsiyonlarında açık pozisyonun (open interest: kapanmamış sözleşme sayısı) arttığı görülüyor; bu da bu beklentinin güçlendiğine işaret ediyor.
Enerji dışında, bu jeopolitik risk, geniş hisse portföylerinde de daha temkinli duruş gerektiriyor. Korunma için S&P 500 gibi büyük endekslerde satım opsiyonu (put: belirli fiyattan satma hakkı) alınması öneriliyor. CBOE Volatilite Endeksi (VIX—piyasanın “korku göstergesi”, yani beklenen dalgalanmayı ölçer) son iki haftada 14’ten 19’un üzerine yükseldi; bu da yatırımcı kaygısının arttığını gösteriyor.
Petrolde büyük fiyat hareketi bekleyip yön konusunda emin olmayanlar için uzun strangle stratejisi (aynı anda “zararda” bir alım ve bir satım opsiyonu almak; fiyat sert yukarı ya da aşağı giderse kazanç hedefler) kullanılabilir. WTI opsiyonlarında ima edilen oynaklık (implied volatility: opsiyon fiyatına yansıyan beklenen dalgalanma) %42’ye yükseldi; bu da Viyana toplantıları sonrası sert hareket beklentisini yansıtıyor.
