İsrail’in N12 News kanalına göre, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Tahran’ın müzakere heyetinden istifa etti. Haberde, istifanın Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC: İran’daki güçlü askeri-güvenlik yapısı) müdahalesi sonrası geldiği belirtildi.
Galibaf kısa süre önce İran’da “radikal” ya da “ılımlı” ayrımı olmadığını, herkesin “İranlı” ve “devrimci” olduğunu söylemişti. İsrail’in Channel 12 kanalı da ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşa yeniden dönmek istemediğini ancak seçeneklerinin sınırlı olabileceğini aktardı.
Piyasalarda Riskten Kaçış
Galibaf başlığının ardından piyasalarda risk iştahı azaldı (riskten kaçış: yatırımcıların hisse gibi daha oynak varlıklardan çıkıp dolar, tahvil, altın gibi daha güvenli görülen varlıklara yönelmesi) ve ABD hisseleri eksiye döndü. ABD Dolar Endeksi (DXY: doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçen endeks) %0,26 yükselerek 98,85’e çıktı.
WTI ham petrol (ABD referans ham petrolü) %4’ün üzerinde yükselerek varil başına 97,00 dolara yaklaştı. Altın %0,70 düşüşle 4.700 dolara geriledi.
“Risk-on” ve “risk-off”, piyasaların daha riskli varlıkları mı yoksa daha güvenli varlıkları mı tercih ettiğini anlatır. Risk-on döneminde hisseler ve çoğu emtia yükselme eğilimindeyken, risk-off döneminde tahviller, altın ve ABD doları, Japon yeni ve İsviçre frangı gibi güvenli liman para birimleri güçlenir.
İran müzakere heyetindeki istifa, görüşmelerde daha sert çizginin ağırlık kazanabileceğine işaret ederek jeopolitik riski artırıyor. Bu durum riskten kaçış havasını hızla güçlendirdi. Türev piyasalarda (türev: değeri başka bir varlığa bağlı sözleşmeler, örn. opsiyon ve vadeli işlemler) oynaklığın artması bekleniyor. CBOE Volatilite Endeksi (VIX: ABD hisse piyasasında beklenen dalgalanmayı gösteren “korku endeksi”) %15’in üzerinde artarak 22,5’e çıktı; bu, hisse piyasasında endişenin yükseldiğine işaret ediyor.
Petrol, Döviz ve Oynaklık Görünümü
Bu gerilim petrolü doğrudan etkiliyor; WTI 97 doların üzerine tırmanıyor. Daha fazla tırmanış, küresel petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı (dar geçiş noktası) riske atabilir. Böyle bir senaryoda fiyatlar geçen yıl görülen 110 dolar bölgesine hızla yaklaşabilir. Yatırımcılar, olası hızlı yükselişten yararlanmak için büyük petrol ETF’lerinde (ETF: borsada işlem gören fon) yakın vadeli alım opsiyonlarını (call option: belirli fiyattan alma hakkı veren sözleşme) değerlendirebilir.
Döviz piyasasında güvenli limana yöneliş öne çıkıyor; DXY psikolojik 99,00 seviyesine yaklaşıyor. Bu güçlenme, yatırımcıların ABD Hazine tahvillerinin (US Treasurys: ABD devlet borçlanma kâğıtları) yüksek likidite ve görece güvenli yapısını tercih etmesinden kaynaklanıyor. Bu eğilimin sürmesi; Avustralya ve Kanada doları gibi emtia bağlantılı para birimleri karşısında doları destekleyebilir.
Riskten kaçış ortamı emtia para birimlerini daha kırılgan hale getiriyor. Avustralya doları, geleneksel güvenli liman sayılan Japon yeni karşısında %0,8 geriledi. Küresel risk algısına olumsuz bakışı yansıtmak için AUD/JPY veya NZD/CHF gibi paritelerde kısa pozisyon (short: fiyat düşüşünden kazanç hedefleyen işlem) öne çıkabilir.
Altında 4.700 dolara doğru ilk geri çekilme, doların güçlenmesiyle (dolar yükselince altın yabancı alıcı için pahalanır) ilişkili. Ancak bu etkinin kalıcı olması beklenmeyebilir; jeopolitik endişe genelde altına talebi artırır. Bu kısa vadeli zayıflama, alım opsiyonu ile (call) yukarı yönlü olasılığa pozisyon almak isteyenler için fırsat oluşturabilir.
Canlı VT Markets hesabınızı oluşturun ve hemen işlem yapmaya başlayın.
