Küresel piyasalarda, hafta sonu İran ile ABD arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmamasıyla riskten kaçış (yatırımcıların daha güvenli varlıklara yönelmesi) öne çıktı. ABD takviminde tek veri, mart ayı İkinci El Konut Satışları (mevcut konutların el değiştirmesi) olacak.
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin “çok dostane” geçtiğini ve İran’ın ABD’nin ihtiyaç duyduğu “neredeyse her maddeyi” kabul ettiğini söyledi, ancak İran nükleer hedeflerinden (nükleer programı sürdürme) vazgeçme taahhüdü vermedi. Trump, iki haftalık ateşkesin sürdüğünü belirtirken, ABD ordusunun pazartesi 10:00 EST itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına giriş-çıkış yapan tüm deniz trafiğine abluka (denizden geçişi engelleme) uygulayacağını söyledi.
Piyasalar Yenilenen Jeopolitik Riski Fiyatlıyor
Wall Street Journal, Trump ve danışmanlarının ablukaya ek olarak yeniden askeri saldırı seçeneğini de değerlendirdiğini yazdı. Petrol, yükseliş boşluğuyla (piyasanın önceki kapanışın belirgin üzerinde açılması) açıldı; WTI (ABD tipi ham petrol) 96 dolara yakın seyrederken gün içinde yaklaşık %6 yükseldi.
ABD hisse endeksi vadeli kontratları (gelecekteki fiyat üzerinden işlem gören sözleşmeler) %0,6-%0,7 geriledi. Dolar Endeksi (DXY, doların başlıca para birimleri karşısındaki gücünü ölçer) %0,3’ün üzerinde artarak 99,00 seviyesine yaklaştı. ABD TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi, enflasyon göstergesi) martta yıllık %3,3’e, şubattaki %2,4’ten yükseldi; aylık TÜFE %0,3’ten sonra %0,9 oldu.
Altın 6 günün en düşük seviyesine inerek 4.650 doların altını gördü, ardından 4.700 doların üzerine toparlandı. EUR/USD 1,1700’e yaklaşarak yaklaşık %0,3 düşerken, GBP/USD 1,3400’ın hemen üzerinde ve %0,35 eksideydi.
USD/JPY, iki günlük yükselişin ardından 159,50’nin üzerinde işlem gördü. BoJ (Japonya Merkez Bankası) Başkanı Kazuo Ueda, toparlanmanın sınırlı olduğunu ve enflasyonun hedefe doğru ilerlediğini söyledi.
Varlık Sınıflarında Kritik Seviyeler
Tam bir yıl önceki gelişmelere bakıldığında, ABD-İran görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının piyasaları ne kadar hızlı etkilediği görüldü. WTI ham petrolün varil başına 96 dolara anlık %6 sıçraması, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalara enerji fiyatlarının ne kadar hassas olduğunu gösterdi. Benzer oynaklık (fiyatta sert ve hızlı dalgalanma) riski yeniden gündemde. Üstelik ham petrol stokları geçen hafta 2,1 milyon varil azalarak arzı (piyasaya sunulan miktar) zaten sıkılaştırmış durumda; yeni bir aksama olmadan bile tablo daralıyor.
Nisan 2025’te hisse vadeli işlemlerine yansıyan riskten kaçış, tipik bir piyasa tepkisi olarak yeniden görülebilir. Oynaklık endeksi VIX (ABD borsasında beklenen dalgalanmayı ölçer) şu anda görece sakin 15 civarında; bu seviye, korunma amaçlı alım opsiyonu (call option: belirli fiyattan alma hakkı) almak için düşük maliyetli bir fırsat sayılabilir. Jeopolitik gerilim artarsa endeksin sıçraması muhtemel; geçen yıl bu dönemde iki günde %25’in üzerinde yükselmişti.
Geçen yıl, ABD dolarının “güvenli liman” (belirsizlikte tercih edilen varlık) rolü de öne çıktı ve DXY 99,00’un üzerine tırmandı. Mart enflasyon verisi yıllık %3,4 ile inatçı kalınca, dolar sıkı para politikası (faizlerin yüksek tutulması) beklentisiyle destek bulmayı sürdürüyor. Bu tablo, küresel belirsizlikte diğer majör para birimlerine karşı dolar uzun pozisyonu (yükseliş yönlü pozisyon) taşımayı mantıklı kılıyor.
Japon yeni, riskten kaçışa rağmen dolara karşı 159,50’nin üzerine zayıflamıştı. O dönemde ana etken güçlü dolardı; ancak daha ciddi bir kriz, geleneksel güvenli liman olarak yene yönelimi artırabilir ve carry trade’lerin (düşük faizli para biriminde borçlanıp yüksek faizli para birimine yatırım) hızlı çözülmesine yol açabilir. Bu nedenle yatırımcıların USD/JPY’de ani ters harekete karşı temkinli olması ve opsiyonlarla korunmayı değerlendirmesi gerekir.
Altın geçen yıl önce sert düşüp sonra 4.700 doların üzerine toparlanarak karmaşık bir görünüm sergiledi. İlk düşüş, zayıf ellerin piyasadan çıkması (kısa vadeli pozisyonların tasfiyesi) anlamına gelmiş olabilir; ardından jeopolitik risk ve yüksek enflasyonla daha kalıcı yükseliş zemini oluşmuştu. Altın şu anda ons başına 2.550 doların üzerinde işlem görürken, benzer haber akışı kaynaklı geri çekilmeler uzun pozisyon oluşturmak için fırsat olarak görülebilir.
