NYMEX’te işlem gören WTI vadeli petrol kontratları, Pazartesi Asya işlemlerinde %7,6 yükselerek 98,00 dolar civarına çıktı. Hareket, ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth.Social paylaşımının ardından geldi. Trump, donanmaya Hürmüz Boğazı’na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan “herhangi ya da tüm gemileri” abluka altına alma talimatı verdiğini yazdı. Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzının (dünya çapındaki enerji tedarikinin) yaklaşık %20’siyle bağlantılı kritik bir geçiş hattı.
Uyarı, İran ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance arasında yapılan görüşmelerin, İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmemesi üzerine sonuçsuz kalmasının ardından geldi. Trump ayrıca donanmaya, “uluslararası sularda İran’a geçiş ücreti ödemiş her gemiyi bulup durdurma” talimatı verdiğini belirterek “yasa dışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimsenin açık denizlerde güvenli geçişi olmayacak” dedi.
Hürmüz Ablukası Tehdidi Petrolde Sıçrama Yarattı
ABD Merkez Komutanlığı, güçlerin Pazartesi günü TSİ 17.00’de (10:00 ET, 14:00 GMT) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine abluka başlatacağını açıkladı. Ayrı olarak Suudi Arabistan, Doğu-Batı boru hattının tam pompalama kapasitesini günlük 7 milyon varile yeniden çıkardığını duyurdu.
Günlük grafikte WTI yaklaşık 98 dolar seviyesinde işlem gördü ve 20 günlük EMA’nın (üstel hareketli ortalama; son günlere daha fazla ağırlık veren trend göstergesi) 93,41 dolar üzerindeki seyrini korudu. RSI (14) (göreli güç endeksi; fiyatın aşırı alım/aşırı satım baskısını ölçen gösterge) 56,23 seviyesindeydi; destek 93,41 dolar civarında, daha yukarıda ise 106,70 dolar seviyesine yakın bir eşik öne çıkıyordu.
98 dolar/varil seviyesine yönelim, piyasa dengesinde belirgin bir değişime işaret ediyor. Hürmüz Boğazı’nın tamamen ablukaya alınması, 1970’lerden bu yana en sert arz kesintisi (piyasaya gelen petrol miktarında ani düşüş) anlamına gelir. Önümüzdeki haftalarda sert fiyat dalgalanması (volatilite) ve güçlü yukarı yönlü baskı riski artmış durumda.
WTI’da “out-of-the-money” alım opsiyonlarına (kullanım fiyatı mevcut fiyattan daha yukarıda olan alım hakkı) güçlü bir yönelim görülüyor. Özellikle Haziran ve Temmuz vadeli kontratlarda, kullanım fiyatı 110 doların üzerindeki alım opsiyonlarına talep artıyor. Kısa vadeli opsiyonlarda “implied volatility” (piyasanın beklediği oynaklık; opsiyon fiyatına yansıyan dalgalanma beklentisi) %65’in üzerine çıktı. Bu, piyasanın sert ve öngörülmesi zor fiyat hareketleri beklediğini gösteriyor. Sonuç olarak, fiyat sıçramalarına karşı “sigorta” maliyeti (hedge/korunma maliyeti) hızla artıyor.
Bu arz şoku, piyasanın zaten sıkışık olduğu (talebe göre arzın sınırlı kaldığı) bir döneme denk geliyor ve etkiyi büyütebilir. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) son raporu, ABD ham petrol stoklarında 3,8 milyon varillik düşüş (stokların azalması) olduğunu gösterdi. Analistler küçük bir artış bekliyordu. Bu tablo, İran kaynaklı varillerin devre dışı kalmasına karşı piyasada tamponun zayıf olduğu anlamına geliyor.
Pozisyonlanma ve Risk Yönetimi
Teknik açıdan, fiyatın 93,41 dolar civarındaki 20 günlük hareketli ortalamanın üzerinde kalması yükseliş eğilimini destekliyor. Bu seviyeye doğru geri çekilmeler, uzun pozisyon (fiyat yükselişinden kazanç hedefleyen işlem) eklemek için fırsat olarak değerlendirilebilir. Bir sonraki hedef, 106,70 dolar civarındaki son zirve; bu seviye kısa sürede test edilebilir.
2022’de Ukrayna savaşı başladığında WTI’ın birkaç hafta içinde yaklaşık 90 dolardan 120 doların üzerine sıçradığı dönem hatırlanmalı. Hürmüz Boğazı’na yönelik mevcut tehdit, boğazdan günlük geçen petrol hacmi nedeniyle benzer ve hatta daha sert bir yükselişi tetikleyebilir.
Ana yaklaşım yükseliş yönünde olsa da, ani bir yumuşama riskini göz ardı etmemek gerekir. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı kapasitesini artırması sınırlı bir denge unsuru olsa da, Hürmüz’den geçen günlük yaklaşık 20 milyon varili ikame edemez. Bu nedenle, uzun vadeli işlem pozisyonlarını “put spread” ile korumak (iki farklı kullanım fiyatlı satım opsiyonu kullanarak düşüş riskine karşı maliyeti sınırlayan korunma stratejisi) ani bir diplomatik gelişmeye karşı daha temkinli bir yöntem olabilir.
