ABD Dolar Endeksi (DXY), ABD dolarını altı büyük para birimi karşısında izleyen endeks, kazançlarının bir kısmını geri verse de artıda kaldı. Pazartesi Asya işlemlerinde 99,00 civarında seyretti.
ABD doları, ABD–İran barış görüşmelerinin anlaşma olmadan bitmesi sonrası yatırımcıların “güvenli liman” (piyasa stresi artınca riski düşük görülen varlıklara yöneliş) talebinin artmasıyla yükseldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İslamabad’daki görüşmelerin 21 saat süren müzakerelerin ardından anlaşmasız sonuçlandığını söyledi.
Jeopolitik Risk Güvenli Liman Talebini Artırıyor
ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na giren ya da çıkan gemilere yönelik ablukaya başlayacağını söyledi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giden ve bu limanlardan çıkan deniz trafiğini hedefleyen operasyonların pazartesi TSİ 17.00’de (ET 10.00 / GMT 14.00) başlayacağını açıkladı.
Dolar, mart ayı ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE/CPI: tüketici sepetindeki fiyat değişimini ölçen enflasyon göstergesi) verisinin, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faizleri “uzun süre yüksek tutma” yaklaşımını desteklemesiyle de destek buldu. ABD İstatistik Bürosu (BLS), yıllık TÜFE’nin martta %3,3’e çıktığını bildirdi. Şubatta %2,4 olan oran beklentiyle uyumlu geldi.
Aylık TÜFE %0,9 arttı (önceki %0,3). Çekirdek TÜFE (gıda ve enerji gibi oynak kalemleri dışlayan enflasyon) aylık %0,2, yıllık %2,6 yükseldi.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, enflasyon yüksek kalırsa Fed’in faizleri sabit tutacağını söyledi. İran gerilimi hızla azalır ve petrol fiyatları düşerse faiz indiriminin gündeme gelebileceğini belirtti.
Dolar Oynaklığına Piyasa Etkileri
ABD Dolar Endeksi’nin 99,00 çevresinde güçlenmesi, doların (Greenback: ABD doları için kullanılan piyasa ifadesi) güçlü kalabileceğine işaret ediyor. ABD-İran görüşmelerinin dağılması, piyasalarda “riskten kaçış”ı (yatırımcıların riskli varlıklardan çıkması) artıran önemli bir gelişme. Jeopolitik gerilim şu an piyasaların ana odağı.
Hürmüz Boğazı’nda abluka, petrol fiyatlarında sıçrama ve genel piyasa oynaklığında (fiyatların daha sert dalgalanması) artış yaratabilir. Benzer bir durum 2019’da Umman Körfezi’ndeki saldırılar sonrası Brent petrolün bir günde %4’ten fazla yükselmesiyle görülmüştü. Türev piyasada (vadeli işlem ve opsiyon gibi fiyatı başka bir varlığa bağlı ürünler) işlem yapanlar, enerji fiyatlarındaki yükselişten ve VIX’teki (S&P 500 için “korku endeksi”; beklenen oynaklığı gösterir) artıştan faydalanabilecek pozisyonları değerlendirebilir. VIX, büyük jeopolitik krizlerde tarihsel olarak 30’un üzerine çıkabilmiştir.
ABD’de enflasyonun yüksek gelmesi, Fed’in faiz indirimine gitmemesiyle doları destekliyor. %3,3’lük TÜFE verisi, yakın vadede faiz indirimi olasılığını zayıflatıyor. Bu durum, 2022-2023’te Fed’in faizleri %5’in üzerine kadar çıkardığı enflasyon döneminde de görülmüştü. Böylece “faizler uzun süre yüksek kalacak” beklentisi güçleniyor; faiz vadeli işlemleri piyasasında (ileriki tarihteki faiz seviyesine yönelik kontratlar) Fed’in hızlı gevşeyeceği beklentisine karşı pozisyon almak daha anlamlı hale geliyor.
Jeopolitik risk ve “şahin” (enflasyona karşı daha sıkı para politikası yanlısı) Fed çizgisi birlikte DXY’nin yükselmesine zemin hazırlıyor. 99,00 güçlü bir seviye olsa da, Fed’in son sıkılaştırma döneminin zirvesinde 2022 sonunda görülen 114 üzerindeki seviyelerin oldukça altında. Bu da doların Euro ve Yen gibi para birimlerine karşı değer kazanması için alan olabileceğini gösteriyor.
Bu tablo, gelişen piyasalar (emerging markets: gelişmekte olan ülkeler) için olumsuz. Güçlü dolar ve riskten kaçış, bu ülkelerden sermaye çıkışını (yatırımcıların para çekmesi) hızlandırabilir; para birimleri ve borsa endeksleri üzerinde baskı yaratabilir. Gelişen piyasa ETF’lerinde (borsada işlem gören fon) satım opsiyonu (put: fiyat düşüşünden kazanç sağlayan opsiyon) kullanmak, bu düşüş riskine karşı korunma veya bu beklentiye göre işlem yapma yolu olabilir.
