ABD–İran görüşmeleri 21 saat sonunda anlaşma çıkmadan bitince riskten kaçış arttı ve EUR/USD geriledi. Parite, pazartesi açılışında aşağı yönlü boşluk (gap; fiyatın bir önceki kapanışa göre arada işlem görmeden daha aşağıdan açılması) sonrası Asya saatlerinde 1,1670 civarında işlem gördü.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İslamabad’daki görüşmelerin iki tarafın da kabul edeceği bir anlaşma üretmediğini söyledi. Vance, ABD’nin İran’ın nükleer silah peşinde koşmayacağına dair net ve bağlayıcı güvence istediğini ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na giren çıkan gemilere abluka başlatacağını söyledi. CENTCOM (ABD Merkez Komutanlığı; Orta Doğu bölgesinden sorumlu askeri komuta), kuvvetlerin pazartesi TSİ 21:00’de (10:00 ET / 14:00 GMT) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine abluka uygulamaya başlayacağını açıkladı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin İran heyetinin güvenini kazanamadığını söyledi ve kararın artık Washington’da olduğunu belirtti. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri gemilerin ateşkesi ihlal etmiş sayılacağını ve “kararlı” bir yanıtla karşılaşacağını duyurdu.
Görüşmelerin dağılması ve yaklaşan ABD ablukasıyla birlikte, klasik bir “güvenli liman” (kriz döneminde daha az riskli görülen varlığa yönelim) arayışıyla ABD Doları’na talep artıyor. EUR/USD’nin 1,1670’e gerilemesi bunu yansıtıyor. Avrupa’nın enerji ithalatına daha bağımlı olması Euro’yu baskıya açık bırakıyor. Opsiyon (belirli vadede belirli fiyattan alım-satım hakkı veren türev ürün) işlemi yapanlar, düşüşten yararlanmak için EUR/USD satım (put; fiyat düşerse değer kazanan) opsiyonlarını almayı ya da “out-of-the-money” (mevcut fiyata göre kullanım fiyatı daha uzak, gerçekleşmesi zor) alım (call; fiyat yükselirse değer kazanan) opsiyonlarını satmayı değerlendirebilir.
En doğrudan etki ham petrol fiyatlarında görülecek; burada hemen yukarı yönlü (bullish; yükseliş beklentisi) bir duruş gerekli. Hürmüz Boğazı kritik bir dar boğaz; geçmiş veriler, küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin %20’sinden fazlasının buradan geçtiğini gösteriyor. Tam ya da kısmi bir abluka bile ciddi bir arz şoku (arzın ani düşmesiyle fiyatların hızla yükselmesi) yaratır. Bu nedenle ana işlem fikri, WTI ve Brent ham petrol vadeli kontratlarında (futures; ileri tarihli alım-satım anlaşması) uzun pozisyon (fiyat yükselirse kazanç) almak veya alım (call) opsiyonu kullanmaktır.
2022’nin ilk aylarında, jeopolitik gerilim WTI fiyatını birkaç hafta içinde varil başına yaklaşık 90 dolardan 130 doların üzerine taşımıştı. Bu örneğe bakarak petrolün 2025 zirvelerini hızlı test etmesi olası. Bu senaryoda enerji sektörü hisseleri, borsada az sayıda “savunmacı sığınak”tan (piyasa düşerken görece daha dayanıklı sektör) biri haline gelebilir.
Artan riskten kaçışın küresel hisse senetleri üzerinde baskı kurması beklenir; bu da düşüş yönünde (short; fiyat düşerse kazanç) fırsatlar doğurabilir. Jeopolitik belirsizlik ile yükselen enerji fiyatları, küresel ekonomi üzerinde fiili bir maliyet (vergi etkisi) yaratır ve şirket kâr beklentilerini aşağı çeker. Bu nedenle S&P 500 ve Euro Stoxx 50 gibi geniş endekslerde satım (put) opsiyonu almak gündeme gelebilir.
