Brent petrol (ham petrol), Orta Doğu haberlerine bağlı gün içi sert hareketlerin ardından varil başına 96 ABD doları civarında işlem görüyor. Fiyat 100 dolara yaklaştı, ardından İsrail–Lübnan haberleri sonrası 95 doların altına indi; daha sonra yeniden 96–97 dolar bandına yükseldi.
Brent ham petrol vadeli kontratları (gelecekte teslim edilecek petrol için bugünden yapılan alım-satım sözleşmeleri) yazının hazırlandığı sırada 96 ABD doları/varil seviyesindeydi. Fiyatlamada ayrıca bölge kaynaklı daha yüksek bir “risk primi” (belirsizlik nedeniyle ek fiyat) görülüyor.
Hürmüz Boğazı’nda Aksama
ABD–İran ateşkesi (çatışmayı durdurma anlaşması) olmasına rağmen Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiği normal seviyenin %10’undan azında kalarak ciddi biçimde aksıyor. İran, mayın riski gerekçesiyle gemilerin Larak Adası yakınından geçmesini istiyor.
Haberlere göre İran, geçiş için kripto para ile “geçiş ücreti” (tahsil edilecek ücret) uygulamasını gündeme alabilir. Buna Batılı liderlerin ve Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO: küresel deniz taşımacılığı kurallarını belirleyen BM kuruluşu) karşı çıktığı belirtiliyor. Pakistan Başbakanı’nın arabuluculuğunda ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin cumartesi başlaması bekleniyor; ancak gündem konusunda anlaşmazlık sürüyor.
Ateşkesin Lübnan’ı kapsayıp kapsamayacağı konusunda da gerilim devam ediyor; İsrail’in çarşamba günü oradaki ölümcül saldırıları buna örnek gösteriliyor. Metnin bir yapay zekâ aracıyla üretildiği ve bir editör tarafından kontrol edildiği not ediliyor.
Pozisyon Alma ve Oynaklık Stratejileri
Hürmüz Boğazı’nın 2025’te neredeyse durma noktasına gelmesi ve trafiğin normalde günlük 21 milyon varil olan akışın %10’unun altına düşmesi, önemli bir ders olarak görülüyor. Bu olay, jeopolitik riskin opsiyon fiyatlarına (belirli bir tarihe kadar belirli fiyattan alma/satma hakkı veren sözleşmeler) çok hızlı yansıdığını ve “zımni oynaklığı” (implied volatility: opsiyon fiyatlarının işaret ettiği beklenen dalgalanma) yükselttiğini gösterdi. Bu nedenle bölgede olası deniz gücü yığınağı veya diplomatik sürtüşme, erken uyarı işareti olarak izlenmeli.
Önümüzdeki haftalarda yalnızca fiyatın yönüne değil, hareketin kendisine kazandıran stratejiler de değerlendirilebilir. 2025 krizinde petrol oynaklık endeksi (OVX: petrol opsiyonlarından türetilen dalgalanma göstergesi) 60’ın üzerine çıkarak 2022 başından beri görülmeyen seviyelere ulaştı ve “uzun straddle” (aynı vadede hem alım hem satım opsiyonu alarak büyük fiyat hareketinden faydalanma) taşıyanlara kazanç sağladı. OVX’nin şu anda daha sakin 35 civarında olması, benzer pozisyonların olası yeni bir şok için görece düşük maliyetli bir “korunma” (hedge: zararı sınırlama) aracı olabileceğine işaret ediyor.
Geçen yıl başarısız olan ABD–İran görüşmelerinin, yükseliş beklentisiyle alım opsiyonu alma (bullish call buying: fiyat artışına oynama) stratejilerini tetiklediği belirtiliyor. Diplomatik kanallar yeniden zayıflarsa benzer taktiklere hazır olunması gerektiği vurgulanıyor. Buna karşılık yaptırımlar (ülkelere uygulanan ekonomik kısıtlar) veya deniz güvenliği konusunda beklenmedik bir ilerleme, sert fiyat düşüşüne karşı satım opsiyonlarıyla (put: düşüşten kazandıran opsiyon) korunma sinyali sayılabilir.
Ayrıca OPEC+ davranışı da hesaba katılmalı. OPEC+ (OPEC ve ortak üreticiler grubu) içinde bugün yaklaşık 3,5 milyon varil/gün olduğu tahmin edilen “yedek kapasite” (gerektiğinde hızla üretime eklenebilecek miktar), fiyat sıçramasına karşı ana tampon olarak görülüyor. Kilit üyelerden bu tamponu kullanmak istemediklerini ima eden açıklamalar gelmesi, yakın vadeli vadeli kontratlar (front-month futures: en yakın teslim ayı sözleşmeleri) için güçlü bir yükseliş sinyali olur.
