ธนาคารกลางกำลังเข้าซื้อทองคำ แต่นักลงทุนกำลังเทขาย ใครคิดถูก?

ผู้ซื้อและผู้ขายรายใหญ่ที่สุดในตลาดทองคำกำลังส่งสัญญาณสวนทางกัน

ธนาคารกลางยังคงสะสมทองคำในระดับสูงมากเป็นประวัติการณ์ โดยความต้องการจาก “ภาครัฐ/ทางการ” (official sector คือหน่วยงานรัฐ เช่น ธนาคารกลาง) ยังคงเป็นแรงพยุงสำคัญของตลาด ไตรมาส 1/2026 ธนาคารกลางซื้อทองคำสุทธิ 244 ตัน โดยโปแลนด์และอุซเบกิสถานเป็นหนึ่งในผู้ซื้อรายใหญ่ ขณะที่หลายประเทศเร่งเสริมความแข็งแกร่งของ “ทุนสำรองระหว่างประเทศ” (reserves คือสินทรัพย์สำรองของประเทศ เช่น เงินตราต่างประเทศ พันธบัตร ทองคำ)

ในทางกลับกัน นักลงทุนการเงินกลับลดการถือครอง “กองทุน ETF ทองคำ” (ETF คือกองทุนที่ซื้อขายบนตลาดหุ้นและอ้างอิงสินทรัพย์ เช่น ทองคำ) โดย ETF ทองคำที่มีทองคำหนุนหลังในอเมริกาเหนือมีเงินไหลออก 5.5 พันล้านดอลลาร์ในเดือนมิ.ย. เพียงเดือนเดียว ทำให้ยอดเงินไหลออกสะสมครึ่งแรกปี 2026 อยู่ที่ 7.7 พันล้านดอลลาร์

ภาพที่ต่างกันชัดเจน: ธนาคารกลางมองทองคำเป็นสินทรัพย์เชิงยุทธศาสตร์จึงสะสมต่อ ขณะที่นักลงทุนเริ่มตั้งคำถามว่าทองคำยังคุ้มเมื่อเทียบกับทางเลือกอื่นหรือไม่ แม้ทั้งสองฝ่ายมีข้อมูลวิจัยและบทวิเคราะห์ระดับมืออาชีพ แต่กลับสรุปต่างกัน

แล้วใคร “อ่านเกม” ตลาดทองคำได้ถูกต้องกว่า?

ทำไมธนาคารกลางยังซื้อทองคำต่อ

ธนาคารกลางซื้อทองคำด้วยเป้าหมายต่างจากนักลงทุนทั่วไป ผู้จัดการกองทุนมักประเมินสินทรัพย์จากผลตอบแทนในช่วงสั้น ๆ เช่น รายเดือนหรือรายไตรมาส แต่ธนาคารกลางเน้นการปกป้องทุนสำรองของประเทศในระยะยาวมาก

สำหรับธนาคารกลาง ทองคำทำหน้าที่ที่สินทรัพย์อื่นทำได้ยาก ต่างจาก “พันธบัตรรัฐบาล” (government bonds คือเอกสารหนี้ที่รัฐบาลออกกู้เงิน) ทองคำไม่ใช่ภาระผูกพันทางการเงินของประเทศอื่น พันธบัตรยังต้องพึ่งว่าผู้ออกจะจ่ายดอกเบี้ยและคืนเงินต้นได้ตามสัญญา แต่ทองคำแท่งที่ธนาคารกลางถือเองไม่ต้องพึ่งคำมั่นของใคร

จึงมีคุณค่าเป็นพิเศษในช่วงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ความไม่มั่นคงทางการเงิน และความไม่แน่นอนของค่าเงินโลก ทองคำช่วย “กระจายความเสี่ยง” (diversify คือไม่พึ่งสินทรัพย์/สกุลเงินเดียวมากเกินไป) ของทุนสำรอง ลดการพึ่งสกุลเงินเดียวหรือพันธบัตรของรัฐใดรัฐหนึ่งมากเกินไป ขณะเดียวกันหลายสถาบันให้ความสำคัญกับ “สินทรัพย์ที่ไม่ขึ้นกับรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง” (non-sovereign assets คือสินทรัพย์ที่มูลค่าไม่ผูกกับความน่าเชื่อถือของรัฐ) เพื่อลดแรงเสียดทานจากปัจจัยเศรษฐกิจมหภาค

การซื้อทองคำของธนาคารกลางที่เพิ่มขึ้นในช่วงหลายปีหลังสะท้อนแนวคิดระยะยาว โดยใน 4 ปีก่อนถึงปี 2026 หน่วยงานทางการสะสมทองคำเฉลี่ยราว 1,000 ตันต่อปี สูงกว่าค่าเฉลี่ยทศวรรษก่อนหน้าประมาณ 2 เท่า

ธนาคารกลางไม่ได้เน้นทำกำไรจากการขึ้นลงระยะสั้น แต่น่าจะตอบสนองต่อความกังวลใหญ่ ๆ เช่น หนี้ภาครัฐที่สูงขึ้น โลกที่แบ่งขั้วมากขึ้น และความทนทานของระบบการเงินโลก

รับมือความผันผวนทองคำตลอด 24/7 ด้วย XAUUSD247

ทองคำไม่หยุดเคลื่อนไหวเมื่อ “ตลาดปกติ” ปิด ข่าวภูมิรัฐศาสตร์ ข่าวด่วน และ “ช่องว่างสภาพคล่องช่วงวันหยุด” (liquidity gap คือช่วงที่ผู้ซื้อผู้ขายน้อย ทำให้ราคาแกว่งแรง หรือเกิดราคาเปิดกระโดด) อาจทำให้ราคาขยับฉับพลันก่อนตลาดเปิดอีกครั้ง

ด้วย XAUUSD247 VT Markets เปิดให้เทรดทองคำได้ต่อเนื่อง ช่วยให้ผู้เทรดตอบสนองต่อเหตุการณ์ตลาดนอกเวลาซื้อขายมาตรฐาน

• เทรดทองคำ 24/7: ตอบสนองต่อเหตุการณ์ที่กระทบราคาได้ทุกเวลา รวมถึงวันหยุดสุดสัปดาห์
• เริ่มต้นที่ 1 ออนซ์: กำหนดขนาดการเทรดได้ยืดหยุ่น ค่าคอมมิชชั่น 0 ดอลลาร์ และสเปรดแข่งขันได้ (สเปรดคือส่วนต่างราคาซื้อ-ขาย)
• ควบคุมสถานะได้มากขึ้น: ใช้ “เลเวอเรจ” แบบเป็นขั้นสูงสุด 100:1 (เลเวอเรจคือการใช้เงินประกันก้อนเล็กเพื่อเปิดสถานะใหญ่) การใช้มาร์จินฝั่งเดียวให้มีประสิทธิภาพ (มาร์จินคือเงินค้ำประกัน) และมีการจำกัดความเสี่ยงในตัว

ไม่ว่าจะเพื่อคุมความเสี่ยงหรือฉวยโอกาสจากราคาทองที่เคลื่อนไหวเร็ว XAUUSD247 ช่วยให้เทรดได้ตามเวลาของคุณ

ทำไมนักลงทุน ETF ถึงขายทองคำ

นักลงทุนมองทองคำต่างออกไป แม้ทองคำถูกใช้เป็น “สินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยง” (hedge คือถือไว้ลดผลกระทบจากความไม่แน่นอน) แต่จุดอ่อนสำคัญคือไม่สร้างรายได้ระหว่างถือครอง

ต่างจากพันธบัตรที่จ่ายดอกเบี้ย หรือหุ้นที่อาจจ่ายเงินปันผล ทองคำให้ผลตอบแทนได้จากราคาที่ขึ้นเท่านั้น เมื่อพันธบัตรรัฐบาลให้ “อัตราผลตอบแทน” (yield คือดอกเบี้ย/ผลตอบแทนที่ได้จากการถือพันธบัตร) ใกล้ 5% นักลงทุนจะเจอ “ต้นทุนค่าเสียโอกาส” (opportunity cost คือการพลาดผลตอบแทนจากทางเลือกอื่น) สูงขึ้น หากถือสินทรัพย์ที่ไม่ให้กระแสเงินสด

ประเด็นนี้ชัดขึ้นเมื่อ “ผลตอบแทนที่แท้จริง” ยังเป็นบวก (real yield คือผลตอบแทนหักเงินเฟ้อแล้ว) หากนักลงทุนได้ผลตอบแทนหลังหักเงินเฟ้อจากพันธบัตร ทองคำต้องปรับขึ้นมากจึงจะคุ้มแข่งขัน ไม่ว่าจะซื้อทองจริง หรือเทรด ETF ผ่าน “สัญญา CFD” (CFD คือสัญญาซื้อขายส่วนต่างราคา ไม่ได้ถือสินทรัพย์จริง) อัตราดอกเบี้ยสูงทำให้ต้นทุนค่าเสียโอกาสของสินทรัพย์ที่ไม่ให้ดอกผลสูงขึ้น

การผสมกันของยีลด์พันธบัตรสหรัฐที่สูง ธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) ที่ยังระมัดระวัง และความต้องการสินทรัพย์ที่สร้างรายได้ ทำให้การถือครอง ETF ทองคำลดลง นักลงทุนบางส่วนลดสัดส่วนไม่ใช่เพราะมองว่าทองคำหมดคุณค่าในระยะยาว แต่เพราะสภาพตลาดตอนนี้ทำให้สินทรัพย์อื่นน่าสนใจกว่า

เงินไหลออกจาก ETF ยังสะท้อนการวางตำแหน่งลงทุนระยะสั้นได้ด้วย เมื่อราคาอ่อน ผู้จัดการกองทุนอาจลดการถือครองเพื่อคุมความเสี่ยง รองรับแรงไถ่ถอนของผู้ลงทุน หรือย้ายเงินไปสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า

ราคาทองลงเหมือนกัน แต่สื่อความหมายต่างกัน

ราคาทองที่ลดลงทำให้แต่ละกลุ่มตอบสนองต่างกัน

สำหรับนักลงทุน ETF การปรับลงทำให้ผลตอบแทนพอร์ตแย่ลงและกระตุ้นให้ขายต่อ ผู้จัดการกองทุนอยู่ภายใต้แรงกดดันเรื่องผลตอบแทนและความคาดหวังของลูกค้า จึงอาจต้องลดสัดส่วนแม้ยังเชื่อในระยะยาว ปัจจัยระดับมหภาค เช่น ยีลด์ มักทำให้เงินย้ายระหว่างหุ้นเติบโตกับสินทรัพย์ปลอดภัย

แต่สำหรับธนาคารกลาง ราคาอ่อนอาจเป็นโอกาส ด้วยกรอบเวลาที่วัดเป็นปีหรือหลายทศวรรษ จึงเดินหน้าซื้อสะสมได้มากกว่าในช่วงอ่อนตัว

อย่างไรก็ดี ไม่ได้หมายความว่าธนาคารกลางจะมองบวกทุกระดับราคา บางแห่งอาจชะลอการซื้อเมื่อราคาแพงเกินไป หรืออาจขายทุนสำรองเมื่อภาวะการเงินในประเทศต้องการสภาพคล่องเพิ่ม (สภาพคล่องคือเงินสด/สินทรัพย์ที่ขายเปลี่ยนเป็นเงินได้ง่าย)

ดังนั้นแรงซื้อของธนาคารกลางเป็นสัญญาณระยะยาวที่สำคัญ แต่ไม่ได้รับประกันว่าราคาทองจะขึ้นในระยะสั้น

ธนาคารกลางพยุงไม่ให้ทองลงได้หรือไม่?

แม้ธนาคารกลางเป็นแรงสำคัญในตลาดทองคำ แต่ไม่สามารถควบคุมราคาได้ทั้งหมด

ทองคำซื้อขายหลายตลาด ทั้งตลาดทองแท่งจริง (physical bullion), ตลาดสัญญาล่วงหน้า (futures คือสัญญาตกลงซื้อขายในอนาคต), ตลาดออปชัน (options คือสัญญาที่ให้สิทธิซื้อ/ขายในอนาคต) และ ETF แรงขายระยะสั้นจากนักลงทุนการเงิน ผู้เทรดที่ใช้เลเวอเรจ หรือการเก็งกำไร อาจแรงกว่าการซื้อสะสมแบบค่อยเป็นค่อยไปของธนาคารกลาง

ปัจจัยที่อาจกดดันทองต่อไปแม้ภาครัฐซื้อแรง ได้แก่ ผลตอบแทนที่แท้จริงสูงขึ้น ดอลลาร์แข็ง เงินไหลออกจาก ETF ต่อเนื่อง การ “เทขายสัญญาล่วงหน้า” (futures liquidation คือการปิดสถานะจำนวนมากจนกดราคา) และท่าที Fed ที่เข้มงวดขึ้น การมีวินัยด้าน “การบริหารความเสี่ยงในการเทรด” (risk management คือกำหนดขนาดการลงทุน จุดตัดขาดทุน และความเสี่ยงรวม) สำคัญมากในช่วงที่ตลาดถูกเทขายระยะสั้น

จึงไม่ควรตีความว่าแรงซื้อธนาคารกลางแปลว่าราคาทองลงถึงก้นแล้ว แรงซื้อภาครัฐช่วยเสริมฐานระยะยาว แต่ระยะสั้นยังถูกขับเคลื่อนโดยสภาพคล่อง ดอกเบี้ย และมุมมองของนักลงทุน

กลุ่มไหนให้สัญญาณชัดกว่า?

ขึ้นอยู่กับมุมมองเรื่อง “ระยะเวลา”

สำหรับผู้เทรดที่ต้องการคาดการณ์การเคลื่อนไหวถัดไป กระแสเงินเข้า-ออกของ ETF อาจเป็นสัญญาณที่เร็วกว่า เพราะกองทุนปรับพอร์ตไวต่อดอกเบี้ย ยีลด์พันธบัตร ค่าเงิน และโมเมนตัมของตลาด (โมเมนตัมคือแรงส่งของราคา) ซึ่งส่งผลต่อราคาทองในระดับสัปดาห์ถึงเดือน

การซื้อของธนาคารกลางช่วยบอกภาพโครงสร้างระยะยาว แต่ไม่เหมาะสำหรับจับจังหวะสั้น ๆ

สองกลุ่มไม่ได้ขัดแย้งเรื่อง “ทองคำ” แต่ใช้คนละมุมมอง

นักลงทุน ETF ถามว่า “ตอนนี้ทองคำคุ้มที่สุดหรือไม่” ส่วนธนาคารกลางถามว่า “ทองคำยังจำเป็นเพื่อกันความเสี่ยงทางการเงินและภูมิรัฐศาสตร์ในอนาคตหรือไม่”

ผู้เทรดทองรายย่อยควรดูอะไร

ผู้เทรดรายย่อยไม่ควรยึดแค่แรงซื้อธนาคารกลาง หรือกระแสเงิน ETF เพียงอย่างเดียวในการประเมินทิศทางทอง

แรงซื้อธนาคารกลางช่วยอ่านภาพระยะยาว แต่จับจังหวะสั้นไม่ดี ผู้เทรดควรติดตามปัจจัยที่ขยับราคาโดยตรง

หนึ่งในตัวขับเคลื่อนสำคัญคือ “ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐที่แท้จริง” โดยเฉพาะอายุ 10 ปี (real 10-year Treasury yield คือยีลด์หักเงินเฟ้อแล้ว) เพราะยิ่งสูง ต้นทุนค่าเสียโอกาสของการถือทองยิ่งสูง นอกจากนี้กระแสเงิน ETF ช่วยบอกการวางตำแหน่งลงทุน และค่าเงินดอลลาร์สหรัฐมีผลต่อความต้องการทองทั่วโลก

นโยบายของ Fed ก็สำคัญ หากมีท่าที “เข้มงวด” (hawkish คือโน้มเอียงขึ้นดอกเบี้ย/คุมเงินเฟ้อ) อาจหนุนยีลด์และกดสินทรัพย์ที่ไม่ให้ดอกผล แต่ถ้าตลาดคาดผ่อนคลายนโยบาย อาจช่วยพยุงทอง

นอกเหนือจากระยะสั้น ควรดูต่อว่า ธนาคารกลางยังซื้ออยู่หรือไม่ การซื้อกระจายไปหลายประเทศขึ้นหรือไม่ และทองคำมีสัดส่วนสำคัญขึ้นในทุนสำรองโลกหรือเปล่า

แล้วใครถูก?

ระยะสั้น ฝั่งนักลงทุน ETF อาจมีเหตุผลแข็งแรงกว่า เพราะยีลด์สูง ดอลลาร์แข็ง และสภาพการเงินตึงตัวทำให้ทองเผชิญแรงกดดัน และหากเงินยังไหลออกต่อ ราคาก็อาจอ่อนแม้ธนาคารกลางยังซื้อ

แต่ระยะยาว ธนาคารกลางอาจชี้ให้เห็นการเปลี่ยนมุมมองที่ลึกกว่า การซื้ออย่างต่อเนื่องบอกว่าทองคำถูกมองไม่ใช่แค่โอกาสลงทุน แต่เป็น “เกราะป้องกัน” จากความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ ความเสี่ยงค่าเงิน และการเปลี่ยนแปลงของระบบการเงินโลก

ตลาดไม่ได้มีฝ่ายที่รู้กับฝ่ายที่ไม่รู้ แต่เป็นการตอบสนองต่อ “เป้าหมาย” คนละแบบ: นักลงทุนถามว่า “วันนี้ควรเอาเงินไปไว้ที่ไหน?” ส่วนธนาคารกลางถามว่า “สินทรัพย์อะไรยังรักษามูลค่าได้ หากเกิดวิกฤตการเงินหรือภูมิรัฐศาสตร์ครั้งใหญ่ครั้งหน้า?”

เริ่มต้นเทรดเดี๋ยวนี้ — คลิกที่นี่เพื่อสร้างบัญชีจริงของคุณกับ VT Markets