รายงานการประชุม BoJ เดือนมีนาคมระบุว่า กรรมการหลายคนเห็นว่าเหมาะสมที่จะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 0.75% บางคนยังมองว่าการคงดอกเบี้ยไว้เท่าเดิมเหมาะสม เนื่องจากความไม่แน่นอนในตะวันออกกลาง

ที่ประชุมหารือความเสี่ยงเงินเฟ้อจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น และโอกาสที่เงินเฟ้อจะกลับมาเร่งตัว กรรมการหลายคนกล่าวว่าแรงกระแทกด้านอุปทานแบบชั่วคราว (เช่น ราคาสินค้าพุ่งจากเหตุการณ์เฉพาะหน้า) ควรมองข้ามในระยะสั้น แต่หากเป็นแรงกระแทกที่ยืดเยื้อและทำให้เกิดผลกระทบต่อเนื่องเป็นทอดๆ (second-round effects เช่น ต้นทุนสูงขึ้นแล้วถูกส่งผ่านไปเป็นราคาสินค้าและค่าแรง) จะต้องตอบสนอง โดยมุ่งดูเงินเฟ้อพื้นฐาน (core inflation คือเงินเฟ้อที่ตัดความผันผวนจากอาหารสดและพลังงานออก เพื่อสะท้อนแนวโน้มจริงมากกว่า)

Policy Rate Outlook

กรรมการบางคนเห็นว่า BoJ ควรทยอยขึ้นดอกเบี้ยต่อเมื่อเศรษฐกิจและราคาเริ่มดีขึ้น และมีหนึ่งคนระบุว่าอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงติดลบมาก (real interest rate คือดอกเบี้ยนโยบายลบด้วยเงินเฟ้อ หากติดลบหมายถึงดอกเบี้ยต่ำกว่าเงินเฟ้อ ส่งผลให้สภาพการเงินผ่อนคลาย) ควรถูกปรับให้ “ติดลบน้อยลง” ในเร็วๆ นี้ ขณะที่อีกฝ่ายเตือนว่าหากชะลอมากไป อาจต้องเร่งคุมเข้มนโยบายอย่างรวดเร็วและแรง และอาจต้องเร่งจังหวะขึ้นดอกเบี้ยหากความขัดแย้งตะวันออกกลางยืดเยื้อ

กรรมการหนึ่งคนกล่าวว่ายังไม่มีหลักฐานว่าการขึ้นดอกเบี้ยที่ผ่านมา ทำให้แรงกระตุ้นต่อเศรษฐกิจลดลง อีกคนระบุว่า BoJ ควรเริ่มทบทวนตั้งแต่การประชุมครั้งหน้า ว่าสภาวะการเงินยังผ่อนคลายอยู่หรือไม่ หลังการขึ้นดอกเบี้ยครั้งก่อน

ตัวแทนกระทรวงการคลังเตือนว่าต้นทุนพลังงานที่พุ่งขึ้นอาจกระทบเศรษฐกิจ และเรียกร้องให้ติดตามตลาดอย่างใกล้ชิด หลังเผยรายงานประชุม USD/JPY ขยับขึ้น 0.04% ที่ 156.45

BoJ ตั้งเป้าเงินเฟ้อราว 2% และเริ่มใช้นโยบายการเงินแบบผ่อนคลายมากในปี 2013 ผ่าน QQE (การผ่อนคลายเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ คือการซื้อสินทรัพย์จำนวนมากเพื่อกดอัตราดอกเบี้ยและเพิ่มสภาพคล่อง) ก่อนเพิ่มดอกเบี้ยติดลบ (negative rates คือคิดดอกเบี้ยกับเงินฝากส่วนเกินของสถาบันการเงิน เพื่อกระตุ้นให้ปล่อยกู้) และควบคุมเส้นอัตราผลตอบแทน (yield curve control: YCC คือกำหนดกรอบเป้าหมายผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาว) ในปี 2016 โดยได้ปรับขึ้นดอกเบี้ยในเดือนมีนาคม 2024 สะท้อนการเริ่มถอยออกจากท่าทีผ่อนคลายมาก

Market Implications

ธนาคารกลางญี่ปุ่นกำลังส่งสัญญาณชัดว่าจังหวะการขึ้นดอกเบี้ยอาจเร็วขึ้น จากท่าทีระมัดระวังที่เห็นในปี 2025 โดยดัชนีเงินเฟ้อพื้นฐานของโตเกียว (Tokyo Core CPI คือ CPI ที่ตัดอาหารสดออก ใช้ชี้นำแนวโน้มเงินเฟ้อ) เดือนเมษายน 2026 อยู่ที่ 2.9% สะท้อนว่าเงินเฟ้อ “เหนียว” กว่าคาด ทำให้ความกังวลภายในว่าการดำเนินนโยบายอาจช้ากว่าเหตุการณ์ (falling behind the curve คือขึ้นดอกเบี้ยไม่ทันแรงกดดันเงินเฟ้อ) มีน้ำหนักมากขึ้น

ดังนั้นอาจพิจารณาโอกาสที่เงินเยนแข็งค่าช่วงสัปดาห์ข้างหน้า โดย USD/JPY แถว 156.45 ดูเปราะบางต่อถ้อยแถลงเชิง “เข้มงวด” (hawkish คือเน้นคุมเงินเฟ้อด้วยดอกเบี้ยสูง) โดยเฉพาะหากธนาคารกลางประเทศอื่นใกล้จบรอบขึ้นดอกเบี้ย กลยุทธ์ออปชันที่ได้ประโยชน์จาก USD/JPY อ่อนลงสู่ช่วง 150-152 อาจเหมาะสม (ออปชันคือสัญญาที่ให้สิทธิซื้อ/ขายสินทรัพย์ที่ราคาอ้างอิงในอนาคต)

มุมมองนี้ยังชี้ว่าผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นอาจสูงขึ้น (ยีลด์สูงขึ้นหมายถึงราคาพันธบัตรลดลง) หลังการคุมเข้มที่ช้าตลอดปี 2025 ตลาดอาจยังไม่สะท้อนความเร่งด่วนที่กรรมการหลายคนกล่าวถึงครบถ้วน การพิจารณาถือสถานะขายในฟิวเจอร์ส JGB (JGB futures คือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น; สถานะขายได้ประโยชน์เมื่อราคาพันธบัตรลง/ยีลด์ขึ้น) อาจเหมาะเมื่อเริ่มคาดว่าเส้นทางการคุมเข้มจะดุดันขึ้น

ความเสี่ยง “เงินเฟ้อสูงแต่เศรษฐกิจชะลอ” (stagflation คือเงินเฟ้อสูงควบคู่การเติบโตอ่อนแอ) ที่กรรมการหนึ่งคนกล่าวถึง เริ่มเป็นความเสี่ยงที่น่าเชื่อถือ เมื่อราคาน้ำมัน Brent ทรงตัวเหนือ 95 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลตลอดเดือนเมษายน 2026 ความไม่แน่นอนนี้รวมกับความเห็นที่แตกต่างในคณะกรรมการ อาจทำให้ความผันผวนของตลาดสูงขึ้น การซื้อความผันผวนของเงินเยน (buying volatility คือใช้ตราสาร เช่น ออปชัน เพื่อได้ประโยชน์เมื่อค่าเงินแกว่งแรง ไม่ว่าขึ้นหรือลง) อาจช่วยป้องกันความเสี่ยงจากการปรับนโยบายแบบฉับพลันและแรงของธนาคารกลาง

นอกจากแรงกดดันภายนอก การเจรจาค่าแรงฤดูใบไม้ผลิ “ชุนโตะ” (shunto คือการต่อรองค่าจ้างประจำปีของสหภาพแรงงานญี่ปุ่นกับบริษัท) ล่าสุดปิดที่ค่าเฉลี่ย 4.1% เพิ่มแรงหนุนเงินเฟ้อในประเทศ และทำให้ BoJ มีเหตุผลมากขึ้นที่จะดำเนินการ “โดยไม่ลังเล” ตามที่กรรมการหลายคนเห็น ความเสี่ยงที่ธนาคารกลางจะตามเงินเฟ้อไม่ทันจึงลดลงอย่างรวดเร็ว