Een dalende markt kan kansen bieden voor traders met een shortpositie in CFD’s (Contracts for Difference: een derivaat waarmee u speculeert op koersbewegingen zonder het onderliggende bezit te kopen). Daalt de prijs van de onderliggende waarde, dan kan een shortpositie (inspelen op daling) winst opleveren.
Maar markten dalen niet altijd in één rechte lijn.
Tijdens een scherpe daling kan de volatiliteit (mate en snelheid waarmee koersen bewegen) toenemen, kan de liquiditeit (hoe makkelijk u tegen beschikbare prijzen kunt kopen of verkopen) veranderen en kunnen koersen snel omkeren. Een shortpositie die profiteert van een dalende markt kan daardoor verlies lijden als koersen plots stijgen.
Voor CFD-traders is het nuttig om te kijken naar wat er op twee niveaus speelt:
De markt: koersen, volatiliteit, liquiditeit en koersgaten.
De rekening: blootstelling (exposure: de totale marktwaarde waarover u risico loopt), hefboom (leverage: met een relatief kleine inleg een grotere positie aanhouden), margin (waarborg/onderpand), equity (rekeningsaldo inclusief open winst/verlies) en mارجeniveau (verhouding tussen equity en vereiste margin).
De relatie is eenvoudig:
- Markt daalt → shortpositie kan winst opleveren
- Markt stijgt → shortpositie kan verlies opleveren → equity daalt → mارجeniveau kan verslechteren
Als u deze keten begrijpt, ziet u zowel de kansen van short gaan als wat er met een CFD-rekening kan gebeuren als de markt onrustig wordt.
Wat gebeurt er als de markt daalt?
Een shortpositie profiteert meestal als de onderliggende markt daalt.
Stel bijvoorbeeld dat een trader een short CFD opent met $10.000 aan blootstelling.
Daalt de onderliggende markt 5%, dan levert de positie $500 winst op, vóór handelskosten.
Stijgt de markt in plaats daarvan 5%, dan ontstaat een $500 verlies.
| Positie | Kan profiteren wanneer | Verliest wanneer |
| Long CFD | Markt stijgt | Markt daalt |
| Short CFD | Markt daalt | Markt stijgt |
De procentuele beweging is gelijk. Alleen de richting van de positie is anders.
Dit maakt short selling relevant bij dalende markten. Een trader kan inspelen op dalende koersen zonder de onderliggende waarde te bezitten.
Maar een dalende markt betekent niet dat elke shortpositie winstgevend is. Instapkoers, positieomvang en timing blijven belangrijk. Ook de omstandigheden waarin de trade wordt uitgevoerd tellen mee.
Waarom is een beurscrash anders dan een gewone daling?
Een markt kan geleidelijk dalen over weken of maanden. Een crash kan veel grotere koersbewegingen in veel kortere tijd veroorzaken.
Dat verschil is belangrijk voor shortposities in CFD’s.
In periodes van extreme marktdruk kunnen traders het volgende zien:
- grotere dagbewegingen;
- snellere bewegingen binnen de handelsdag;
- plotselinge omkeringen;
- bredere spreads (groter verschil tussen bied- en laatprijs);
- slippage (slechtere uitvoering: de uitvoeringsprijs wijkt af van de prijs waarop u rekende); en
- koersgaten tussen handelsmomenten.
Een shortpositie kan profiteren van de eerste daling, maar daarna een deel of zelfs alle winst weer kwijtraken als de markt hard terugveert.
Hoe sneller de koers beweegt, hoe sneller winst en verlies van de positie kunnen veranderen.
Daarom zegt alleen de richting niet genoeg over het risico van een shortpositie. Ook de snelheid en de omvang van de koersbeweging tellen.
Als een dalende markt plots terugveert
Dit is een van de belangrijkste risico’s van short gaan tijdens een scherpe marktdaling.
Stel dat een index snel daalt en een short CFD in de plus komt.
Als de markt daarna terugveert, beweegt de shortpositie de andere kant op.
De volgorde wordt:
Markt daalt → shortpositie wint → markt veert op → shortpositie verliestEen scherpe opleving kan volgen op belangrijk economisch nieuws, aankondigingen van centrale banken, beleidswijzigingen of andere onverwachte gebeurtenissen. U kunt dus gelijk hebben over de langere trend en toch verlies lijden als de koers krachtig omkeert.
Bij een shortpositie is de vraag niet alleen:
Gaat de markt dalen?
Maar ook:
Hoe ver kan de markt de andere kant op bewegen?
Marktomstandigheden beoordelen tijdens een neergang
Volatiliteit beschrijft hoeveel en hoe snel koersen bewegen.
Volatiliteit zegt niet of de markt stijgt of daalt. Het geeft vooral context over de grootte van de bewegingen.
U kunt veranderende volatiliteit onder meer zien in een koersgrafiek. Grotere candles (kaarsen in een candlestickgrafiek), bredere handelsranges en vaker scherpe bewegingen kunnen erop wijzen dat de markt volatieler is geworden.
Volatiliteit lezen met ATR en VIX
De Average True Range (ATR) (gemiddelde ‘echte’ bewegingsruimte) helpt traders de gebruikelijke omvang van recente koersschommelingen te vergelijken.
Een stijgende ATR kan betekenen dat de recente bandbreedte waarbinnen de markt beweegt groter wordt. Een dalende ATR kan betekenen dat de koersbeweging rustiger wordt.
ATR voorspelt geen richting. Het beantwoordt een eenvoudigere vraag:Hoeveel beweegt de markt?
Dat helpt u inschatten of u een shortpositie handelt in relatief rustige omstandigheden of in een markt met agressievere bewegingen.
De VIX is een veelgebruikte maatstaf voor verwachte volatiliteit op de Amerikaanse aandelenmarkt. De index is afgeleid van opties op de S&P 500 (opties zijn contracten waarmee u het recht koopt om later te kopen of verkopen) en geeft context voor veranderende verwachtingen over volatiliteit.
Een stijgende VIX gaat vaak samen met meer onzekerheid of marktstress.
De VIX is echter geen margin-indicator.
Een hoge VIX betekent niet automatisch dat een CFD-trader een margin call krijgt.
De relatie is indirect:
Meer volatiliteit → mogelijk grotere koersbewegingen → grotere schommelingen in winst/verlies (P&L: profit & loss) → equity kan sneller veranderen → mارجeniveau kan sneller verslechteren
Voor een shortpositie gebeurt die verslechtering als de onderliggende markt stijgt tegen de positie in.
Waarom liquiditeit belangrijk is
Volatiliteit gaat over de grootte en snelheid van koersbewegingen. Liquiditeit gaat over hoe makkelijk u tegen die koersen kunt handelen.
In stressperiodes kan liquiditeit veranderen. Beschikbare prijzen kunnen sneller verspringen, spreads kunnen breder worden en orders kunnen tegen andere prijzen worden uitgevoerd dan u verwachtte.
| Marktomstandigheid | Wat kan er gebeuren | Waarom dit telt voor een short CFD |
| Bredere spreads | Het verschil tussen beschikbare koop- en verkoopprijzen kan groter worden. | In- of uitstappen kan duurder worden. |
| Slippage | De uitvoeringsprijs kan afwijken van de prijs die u verwachtte bij het plaatsen van de order. | In snelle markten kunt u op een andere in- of uitstapprijs uitkomen dan gepland. |
| Gaps | Een markt kan heropenen op een prijs die sterk afwijkt van de vorige slotkoers. | Een shortpositie die vóór sluiting winst had, kan bij heropening direct verlies laten zien. |
Stel bijvoorbeeld dat een markt sluit op 100 en heropent op 106 na een onverwachte gebeurtenis.
Een shortpositie die winst had vóór sluiting kan bij het hervatten van de handel meteen in verlies staan.
Dit geldt ook voor stop-lossorders (automatische verkoop/terugkoop om verlies te beperken). Bij een gap kan een order niet exact op het ingestelde niveau worden uitgevoerd, omdat de markt al voorbij die prijs is geschoten.
Extreme marktomstandigheden beïnvloeden dus niet alleen de richting, maar ook de voorwaarden waaronder u een positie opent of sluit.
Lees meer in ‘Liquidity Sweeps & Stop Hunts uitgelegd voor CFD-handel‘
Wat gebeurt er binnen uw CFD-rekening?
De markt laat zien wat er met de onderliggende koers gebeurt. De volgende stap is begrijpen wat die beweging doet met uw rekening.
Een relatief kleine beweging in de onderliggende markt kan een veel groter effect hebben op de equity als u met hefboom werkt.
Hefboom, blootstelling en margin
Met hefboom kan een trader een grotere positie aanhouden (meer blootstelling) met een kleinere margin-inleg.
Margin is het bedrag dat u aanhoudt als waarborg voor een CFD-positie met hefboom. Het is dus onderpand en niet de volledige waarde van de positie.
Neem een short CFD-positie met:
- $20.000 aan blootstelling
- $2.000 vereiste margin
De trader heeft dus $20.000 marktblootstelling met $2.000 aan margin.
Daalt de onderliggende markt 5%, dan levert de shortpositie op:
$20.000 × 5% = $1.000 winst
vóór andere kosten.
Stijgt de markt 5%, dan ontstaat:
$20.000 × 5% = $1.000 verlies
Dat verlies van $1.000 is 50% van de vereiste margin in dit voorbeeld.
De markt bewoog maar 5%, maar het effect op de rekening is veel groter in verhouding tot de margin die de positie draagt.
Mارجeniveau begrijpen
Het mارجeniveau vergelijkt de equity met de margin die nodig is voor open posities:
Mارجeniveau = equity ÷ vereiste margin × 100
Zie het mارجeniveau als een weegschaal.
Aan de ene kant staat uw equity — uw financiële buffer onder uw open posities.
Aan de andere kant staat de vereiste margin om die posities aan te houden.
Als een positie tegen u in beweegt en verliezen de equity verlagen, wordt de balans ongunstiger.
Bijvoorbeeld:
- Equity: $5.000
- Vereiste margin: $2.000
- Mارجeniveau: 250%
Als de shortpositie daarna een $2.000 ongerealiseerd verlies laat zien (verlies dat nog niet vaststaat omdat u de positie niet heeft gesloten), daalt de equity naar $3.000.
Het mارجeniveau wordt dan:
$3.000 ÷ $2.000 × 100 = 150%
De vereiste margin is niet veranderd. Wat verandert, is hoeveel equity de positie nog ondersteunt.
De keten is dus:
Marktbeweging → winst/verlies van de positie (P&L) → equity → mارجeniveau
Lees meer in ‘Hoe u zwevende P&L, equity en mارجeniveau controleert in de VT Markets-app‘.
Margin calls en stop-out
Een margin call gaat over de equity die beschikbaar is om open posities met hefboom te blijven dragen.
Als een positie tegen de trader ingaat en de equity voldoende daalt ten opzichte van de vereiste margin, kan de rekening volgens de regels van de aanbieder in margin call komen. Bij een short CFD kan dit gebeuren als de onderliggende markt hard stijgt.
Markt stijgt → shortpositie verliest → equity daalt → mارجeniveau daalt → margin call of stop-out kan relevant worden.
Een stop-out is een mechanisme dat automatisch een deel of alle open posities kan sluiten wanneer de rekening een vooraf ingestelde mارجendrempel bereikt.
Bij VT Markets is het stop-outniveau doorgaans 20% voor zowel ECN- als STP-rekeningen. Als de equity onder 20% van de vereiste margin zakt, kunnen open posities automatisch worden gesloten volgens de geldende voorwaarden. (ECN/STP zijn uitvoeringsmodellen: ECN stuurt orders naar een netwerk van liquiditeitsaanbieders; STP stuurt orders ‘rechtstreeks door’ naar de markt of een liquiditeitsaanbieder.)
Bescherming tegen een negatief saldo
Een scherpe beweging tegen een shortpositie kan grote verliezen veroorzaken, zeker met hefboom.
Voor in aanmerking komende particuliere CFD-klanten kan bescherming tegen een negatief saldo gelden, afhankelijk van toezichtregels en de rekeningvoorwaarden. Als dit geldt, kan uw maximale verlies worden beperkt tot het bedrag dat op de betreffende CFD-rekening staat.
Dit voorkomt geen verliezen. U kunt nog steeds het geld op de rekening verliezen.
Short-blootstelling beheren in volatiele markten
Hoeveel blootstelling u neemt, bepaalt hoe sterk een marktbeweging doorwerkt in uw rekening.
Een kleinere positie betekent meestal minder blootstelling en dus een kleiner winst/verlies-effect bij dezelfde procentuele koersbeweging. Bijvoorbeeld:
$20.000 blootstelling → 5% beweging = $1.000 winst/verlies
$10.000 blootstelling → 5% beweging = $500 winst/verlies
Minder hefboom kan er ook voor zorgen dat u minder blootstelling neemt ten opzichte van het kapitaal dat u als margin gebruikt.
Houd tegelijk uw mارجeniveau in de gaten en weeg marktomstandigheden mee, zoals volatiliteit, liquiditeit, koersgaten en belangrijke economische gebeurtenissen. Dit beïnvloedt hoe snel koersen bewegen en hoe orders worden uitgevoerd.
Checklist als vangnet voor shortposities
Voordat u een short CFD-positie opent of aanhoudt, kijk naar:
- Begrijp de richting
Een shortpositie profiteert meestal van dalende koersen en verliest bij stijgende koersen.
- Controleer de blootstelling
Weet hoe groot de positie is en hoeveel margin nodig is om die te dragen.
- Houd rekening met beide richtingen
Een dalende markt helpt een shortpositie, maar een scherpe opleving kan het winst/verlies snel omgooien.
- Volg het mارجeniveau
Begrijp hoeveel equity beschikbaar is ten opzichte van de margin die de positie vereist.
- Let op marktomstandigheden
Volatiliteit, liquiditeit, koersgaten en belangrijke economische gebeurtenissen beïnvloeden hoe snel koersen bewegen en hoe orders worden uitgevoerd.
Short gaan maakt het voor CFD-traders mogelijk om blootstelling te nemen aan dalende markten.
Maar een dalende markt maakt een shortpositie niet automatisch eenvoudig. Een scherpe daling kan grotere koersbewegingen, veranderende liquiditeit en plotselinge omkeringen veroorzaken.
Als de markt tegen een shortpositie in stijgt, kan het verlies de equity en het mارجeniveau verlagen.
Als u die keten begrijpt, plaatst u short gaan in de context van uw rekening. Het gaat niet alleen om of de markt daalt, maar hoe groot de blootstelling is, hoe snel de markt tegen u in kan bewegen en hoeveel equity overblijft om de trade te dragen.
